Zadania,wiadomości i ćwiczenia dla uczniów gimnazjum.
czwartek, 10 listopada 2011
Funkcje środków stylistycznych w pigułce

Funkcje środków stylistycznych

12:56, malka19 , O liryce
Link
Funkcje języka

Wyróżniamy następujące funkcje języka:

1. komunikatywna

2. poznawcza

3. prezentacyjna

4. ekspresywna

5. impresywna

6. reprezentatywna

7. poetycka

 

Ad 1. Język daje przede wszystkim możliwość porozumiewania się. Możemy porozumieć się za pomocą innych środków (gesty, mimika, dym z ogniska itp.), ale nad nimi przewagę ma język, ponieważ za jego pomocą można przekazać bardzo złożone informacje. Język daje możliwość przekazywania informacji o myślach, uczuciach, możliwość porozumiewania się na odległość (listy - przekazy pisemne) i niezależnie od czasu, w którym informacja została wysłana (możemy czytać księgi napisane np. w średniowieczu).

Ad 2. Zarazem język pełni funkcję poznawczą, to znaczy w swojej strukturze magazynuje rezultaty wielowiekowego poznania rzeczywistości - wiedzy. I tak np. Eskimosi w swoim słownictwie wyróżniają kilkadziesiąt słów opisujących śnieg - różne jego postacie, jego odmienność.

Ad.3. Funkcja reprezentatywna to zdolność języka do zastępowania, czyli symbolizowania zjawisk. Jeżeli powiem "Mam jabłko", przekazuję informację, o przedmiocie znajdującym się niekoniecznie w zasięgu mojej ręki. Wyraz "jabłko" w wystarczający sposób określa przedmiot, który mam na myśli.

Ad 4. Funkcja ekspresywna to zdolność języka do powiadamiania odbiorcy o doznanych uczuciach - zdolność do wyrażania uczuć, ocen. Kiedy o kocie powiemy "kiciuś", to wyrażamy w ten sposób swój dodatni stosunek do zwierzęcia. Wyraz "babsztyl", "babsko" informuje o naszej antypatii. Uczucia wyrażamy poprzez odpowiedni dobór słownictwa, intonację. Wyrazem językowej ekspresji są apostrofy, zdania wykrzyknikowe, słowa nacechowane emocjonalnie.

Ad 5. Funkcja impresywna w pewien sposób łączy się z ekspresywną. Jest to zdolność języka do kształtowania, wywoływania za pomocą komunikatu językowego oczekiwanej reakcji odbiorcy. Dzięki tej funkcji nadawca może kształtować postawy i zachowania odbiorcy. Np. gdy mówię do kogoś: "Otwórz okno", oczekuję, że ten ktoś okno otworzy. Do tej funkcji należą komendy wojskowe, np.: "Padnij!", "Powstań!", "Rozejść się!" itp. Najczęściej, gdy język jest podporządkowany tej funkcji, nadawca używa trybu rozkazującego lub bezokoliczników. Często spotykamy się z typem takiej funkcji w tekstach ustaw, regulaminach, a także w hasłach i sloganach reklamowych ("Cukier krzepi", "Domestos zabija bakterie"). Rodzajem wypowiedzi impresywnej, określanej mianem groźnej, jest wypowiedź, która jest zarazem manipulacyjna. Nadawca nie ujawnia swoich rzeczywistych intencji i traktuje odbiorcę jako nieświadome narzędzie w urzeczywistnianiu swoich planów. Przykładem takiej wypowiedzi są przemówienia oskarżycieli Sokratesa, którzy chcieli wpłynąć na decyzję sędziów i w ten sposób doprowadził do skazania Sokratesa na śmierć.

Ad 6. Funkcja prezentacyjna to zdolność do pośredniego informowania o nadawcy w sposób niezamierzony. Np. osoba niewykształcona, używając form niegramatycznych ("tymi ręcami", "wyszłem") informuje nas o swoim niewykształceniu. Wyrazu "kajet" używają z reguły osoby starsze.

Ad 7. Z funkcją poetycką spotykamy się w literaturze pięknej. Przejawia się w różny sposób, w zależności od epoki, pisarza, odbiorców. Funkcja ta nie ogranicza się, wbrew nazwie, tylko do poezji. Jest obecna w prozie poetyckiej, przemówieniach, żartach, kalamburach, mowie potocznej. Tworząc teksty o funkcji poetyckiej nadawca chce zaskoczyć, rozśmieszyć, a przede wszystkim zachwycić.

11:50, malka19 , Gramatyka
Link
niedziela, 13 lutego 2011
Części zdania - okolicznik

Okolicznik jest to okreslenie oznaczajace okoliczności, które towarzyszą czynnosciom, stanom, właściwościom.

Okoliczniki najczęściej określeniami:

1. czasownika, np. Szedł ulicą.

2. przymiotnika, np. Wyjątkowo nudny film.

3. przysłówka, np. Bardzo dobrze odpowiedziałeś!

4. zaimka, np. Głównie wtedy mi to mówisz!

 

Okoliczniki wskazują, w jakich okolicznościach, czyli w jakiej sytuacji (kiedy, gdzie, jak, dlaczego itp.) odbywa sie jakaś czynność.

 

Rozróżniamy nastepujace okoliczniki:

1. miejsca - wskazuje na miejsce odbywania się czynności lub wystąpienia zjawiska zjawiska, o którym mowa w orzeczeniu; mogą też wskazywać punkt wyjścia, kierunek ruchu lub drogi.

Odpowiada na pytania: gdzie?, skąd?, dokąd?, którędy?

2. czasu - wsazuje ogólnie lub szczegółowo na czas (trwania, rozpoczęcia, powtarzania się itp.) czynności.

Odpowiada na pytania: kiedy?, ja dawno?, jak długo?, jak często?, odąd?, dokad?

3. sposobu - wskazuje na sposób odbywania się czynności lub zjawiska.

Odpowiada na pytania: jak?, w jaki sposób?

4. celu - wskazuje na cel odbywajacej się czynności.

Odpowiada na pytania: po co?, w jaim celu?

5. przyczyny - wskazuje na przyczynę czynności lub stanu.

Odpowiada na pytania: dlaczego?, z jakiego powodu?, przez co?, za co?

6. warunku - wskazuje na ooliczności (warunki) od których zależy, czy odbędzie się dana czynność.

Odpowada na pytania: pod jakim warunkiem?, w jakich okolicznościach (coś się stało, coś się stanie)?

7. przyzwolenia - wskazują na niedostateczną przeszkodę czyli coś, co powinno przeszkodzić, a nie przeszkodziłow wykonaniu pewnej czynności.

Odpowiada na pytania: pomimo co?, wbrew komu?, wbrew czemu?, na przekór komu?, na przekór czemu?

8. stopnia i miary - wskazuje na siłę, natęzenie, wielokrotność wystąpienia jakiejs czynności, stanu, zjawiska.

Odpowiada na pytania: jak?, jak bardzo?, ile?, o ile?, ile raz?, w jakim wymiarze?, do jakiego stopnia?

 

20:41, malka19 , Gramatyka
Link
poniedziałek, 07 lutego 2011
Części zdania - przydawka

Przydawka jest to określenie (najczęściej rzeczownika) wskazujące na właściwości jakiegoś przedmiotu.

 

Odpowiada na pytania:

- jaki?, jaka?, jakie?

- który?, która?, które?

- czyj?, czyja?, czyje?

- ile?

- czego?

- z czego?


Przydawką może być:

1) Przymiotnik, np. mądrzy ludzie,

2) Zaimek przymiotny, np. ten kolega,

3) Imiesłów przymiotnikowy, np. zagubione rzeczy,

4) Liczebnik, np. drugie miejsce,

5) Rzeczownik, np. godzina miłosierdzia, rzeka Wisła,

6) Wyrażenie przyimkowe (rzeczownik + przyimek), np. koszula w kratę, korek od butelki, nerwy ze stali.

 

Rodzaje przydawek:

1. Przymiotna – wyrażona jest przymiotnikiem lub wyrazem występującym w funkcji przymiotnika (tzn. zaimkiem przymiotnym, imiesłowem przymiotnikowym lub liczebnikiem),

np. zdolny uczeń, nasza szkoła, drugi numer.

 

2. Rzeczowna – wyrażana jest rzeczownikiem w tym samym przypadku, rodzaju i zazwyczaj liczbie, co określany rzeczownik,

np. poeta Jan Kochanowski, komedia „Zemsta”, Staff jako poeta.

 

3. Dopełniaczowa – wyrażana jest rzeczownikiem w dopełniaczu,

np. uśmiech dziecka, zeszyt Basi, dach domu.

 

4. Przyimkowa – wyrażana za pomocą wyrażenia przyimkowego ,

np. zeszyt do biologii, dom z cegły, prezent od przyjaciela.

 

 

 

18:28, malka19 , Gramatyka
Link
środa, 02 lutego 2011
Części zdania - dopełnienie

Dopełnienie jest to określenie czasownika (rzadziej przymiotnika lub przysłówka) uzupełniające treść wyrazu, z którym się łączy.

 

Odpowiada na wszystkie pytania przypadków oprócz mianownika (i wołacza):

Kogo?, czego?

Komu?, czemu?

Kogo?, co?

Kim?, czym?

(o) kim?, (o) czym?

 


Dopełnieniem najczęściej bywa:

1. rzeczownik , np. Lubię książki.

2. zaimek rzeczowny, np. Lubię je.

3. bezokolicznik, np. Lubię czytać.

 

 

Rodzaje dopełnień:


1. bliższe


a) Jest to takie określenie, które staje się podmiotem przy zmianie orzeczenia ze strony czynnej na bierną.

 

Konstrukcja zdania w stronie czynnej i biernej

 

 

Żołnierze budowali most. (strona czynna)

 

Most został zbudowany przez żołnierzy. (strona bierna)

 

b) Występuje na ogół w bierniku.

c) Łączy się z czasownikami przechodnimi, czyli tymi, które maja zarówno stronę czynną jak i bierną.

 

 

2. dalsze


a) Jest to takie dopełnienie, które przy ewentualnej zmianie orzeczenia ze strony czynnej na bierna nie staje się podmiotem. np. Przyjechali rowerami (strona czynna, nie można przekształcić konstrukcji tego zdania na stronę bierna).

b) Może wystąpić we wszystkich przypadkach od dopełniacza do miejscownika.

c) Może być wyrażone także bezokolicznikiem.

 

17:53, malka19 , Gramatyka
Link
wtorek, 01 lutego 2011
Części zdania - orzeczenie

Orzeczenie to jedna z dwóch głównych części zdania oznaczajaca czynność, stan lub właściwość tego, na co wskazuje podmiot.

Bez orzeczenia w formie osobowej czasownika nie ma zdania!

O orzeczenie najczęściej pytamy: co robi?, co sie z nim dzieje?, w jakim stanie się znajduje?

W pewnych sytuacjach pytamy: czym jest?, jaki jest?

 

 

Rodzaje orzeczeń:


1. czasownikowe

Orzeczenie czasownikowe wyrażamy za pomocą form osobowych czasownika.

np. Kot goni mała myszkę.

W czasie burzy dzieci się nudzą

 

2. imienne

Orzeczenie imienne (orzweczenie złożone) składa się z dwóch różnych członów: z łącznika i orzecznika, np.

Moja matka          jest                   nauczycielką.

łącznik ←      + → orzecznik

 

 

Łącznikiem w orzeczeniu imiennym jest jeden z następujacych czasowników posiłkowych lub wystepujacych w roli czasownika posiłkowego:

1. być, bywać, stać się, stawać się, zostac, zrobić się, np.

Rodzice z ciebie dumni.

Jestem zaskoczony.

2. lub zaimki: to, oto, np.

Czas to pieniądz.

 

 

Drugim członem orzeczenia imiennego, czyli orzecznikiem, jest najczęściej imię (w sensie gramatycznym).

Konkretnie w tej roli wystepują:

1. rzeczownik, najczęsciej w narzędniku,np. Zostanę informatykiem.

2. przymiotnik, np. Oni są lepsi.

3. liczebink, np. Kto był pierwszy na mecie?

4. zaimek, najczęsciej w narzędniku, np. Bądź sobą.

5. imiesłów przymiotnikowy, np. Kiedy to będzie zrobione?

6. przysłówek, np. Było tam strasznie ciasno.

7. wyrażenia przyimkowe, np. Ten stół jest z drewna.

8. wyrażenia porównawcze, np. Jesteś jak dziecko.

9. bezokolicznik, np. Kochac to dawać.



 

20:44, malka19 , Gramatyka
Link
Części zdania - podmiot.

Podmiotem nazywamy główną część zdania oznaczającą osoby lub rzeczy (zwierzęta, rośliny, przedmioty, zjawiska, pojęcia), o których orzeka się w zdaniu.

 

Zasadniczo odpowiada na pytania: kto? co?


Podmiotem w zdaniu może być:

1. rzeczownik, np. Ptak lata.

2. zaimek rzeczowny, np. On ćwierka.

3. inna część mowy majaca znaczenie rzeczownika, np.

a) czasownik w bezokoliczniku, np. Wstawać z samego rana to dla mnie utrapienie.

b) imiesłów przymiotnikowy, np. Dotknięte uważa się za sprzedane.

c) przymiotnik, np. Chorzy mają pierwszeństwo.

d) liczebnik, np. Wybiła piąta.

e) przysłówek, np. Jutro należy do nas.

 

Rodzaje podmiotów:

 

1. gramatyczny.

- odpowiada na pytania kto?, co?,

- wystepuje w mianowniku,

- jest najczęściej spotykanym podmiotem.

np. Książka lezy na stole. Ona ma grubą okładkę.

 

2. logiczny

- odpowiada na pytania kogo?, czego?,

- występuje w dopełniaczu,

- występuje w zadaniu, w którym

a) czasownik oznacza brak lub nadmiar czegoś, ubywanie lib przybywanie czegoś,

np. Nie ma (kogo?) domowników.

b) obok podmiotu występuje liczebnik główny począwszy od pięciu, liczebnik zbiorowy albo inny wyraz oznaczający ilość lib miarę,

np. W domu pali się pięć (czego?) żarówek.

Kilka (czego?) książek lezy na podłodze.

 

3. domyślny

- w zdaniu nie wymieniono wprost, kto lub co jest podmiotem, ale można sie go domyślić, ponieważ:

a) przed chwilą była o tym mowa w poprzednim zdaniu,

np. Franek nie ma teraz ochoty na jedzenie. Zje później.

podmiot domyślny drugiego zdania: Franek.

b) końcówka czasownika nam podpowiada, o kogo chodzi,

np. Wybieramy się do teatru.

Podmiot domyślny: my.

- odpowiada w domysle na pytania kto?, co?

 

4. szeregowy

- kilka wyrazów razem wziętych i wymienionych zazwyczaj bezpośrednio po sobie tworzy podmiot szeregowy,

np. Pszczoły, osy i motyle należą do owadów.

- odmiana podmiotu szeregowego jest tzw. podmiot towarzyszacy, czyli szereg podmiotów, z których jeden jest wyrazony w mianowniku a pozostałe w innym przypadku,

np. Premier wraz z ministrami tworzą rząd.

 

 

Nie w kazdym zdaniu musi wystapić podmiot. Są takie zdania, które go nie zawierają. Nazywamy je zdaniami bezpodmiotowymi.

Takie zdania występuja, gdy jest mowa o

 

1. zjaiwskach przyrody,

np. Grzmi. Pada. Już świta.

 

2. odczuciach zmysłowych

np. Mdli mnie. Było nam miło.

 

3. czynnościach bliżej nieokreślonych osób,

np. Wybito okno. Mówi się o podwyżkach.

 

 

 

 

19:42, malka19 , Gramatyka
Link
niedziela, 24 października 2010
"Nie" z różnymi częściami mowy

Skopiowane z portalu wiedzy

1. "Nie" pisane łącznie

Części mowy

Przykłady

Wyjątki

rzeczowniki

niebezpieczeństwo,
nie
człowiek, niewiedza,
niez
decydowanie,
nie
frasobliwość,
nie
zorganizowanie, niechcenie itp.

W przeciwstawieniach, w których drugi człon pisany jest wielką literą (nie-Polak, nie-Żyd itp.); przed rzeczownikami w konstrukcjach, w których przeciwstawia się sobie dwie rzeczy, zaznacza się opozycję (to nie wakacje, ale jeden z obowiązków służbowych; to nie kolega, tylko brat; to nie żyd, ale baptysta itp.); rzeczowniki użyte w funkcji orzecznika (nie sztuka się obrazić; nie koniec tych wieści itp.).

przymiotniki

niemały, nieziemski,
nie
cierpliwy, nieposłuszny,
nie
życiowy, nieżywy itp.

W przeciwstawieniach, w których drugi człon pisany jest wielką literą (nie-Mickiewiczowski, nie-Fredrowski itp.); przed przymiotnikami w konstrukcjach, w których przeciwstawia się sobie dwa określenia, zaznacza się opozycję (nie żelazny, a aluminiowy; nie śmieszny, a tragiczny Nie pisane rozdzielnie). itp.); przed przymiotnikami w stopniu wyższym i najwyższym (por. tabela

imiesłowy przymiotnikowe

nieznający, niecierpiący,
nie
żyjący, niepokonany,
nie
utulony, nieznany itp.

W wyraźnych przeciwstawieniach (nie wędzony, a smażony; nie przylegający, tylko odstający itp.); w wypowiedzeniach, w których centrum jest spójnik ani/ ni (nie siedzący ani nie stojący; ani nie cieszący się, ani nie płaczący itp.).

przysłówki utworzone        od przymiotników

niedrogo,        nietanio,
nie
źle, niesympatycznie,
nie
wybrednie itp.

Przysłówki utworzone od przymiotników stojące w stopniu wyższym i najwyższym (por. tabela Nie pisane rozdzielnie); w konstrukcjach, w których nie jest nie tylko przeczeniem, ale i przeciwstawieniem (nie źle, lecz gorzej; nie dobrze, ale idealnie itp.).

2. "Nie" pisane rozdzielnie

Części mowy

Przykłady

Wyjątki

czasowniki – formy osobowe, bezokoliczniki, czasowniki niewłaściwe, imiesłowy przysłówkowe,
formy na                   -no i -to

nie znam,                  nie wiedzieć,
nie
wolno,                 nie trzeba,
nie
można,                nie znając,
nie zjadłszy,
nie
wiedziano,                nie myto itp.

Imiesłowy przymiotnikowe (por. tabela Nie pisane łącznie), czasowniki utworzone od rzeczowników z nie w funkcji przedrostka (niepokoić, niewolić); czasowniki niedomagać, niedowidzieć, nienawidzić, niedosłyszeć (w zn.: słabo słyszeć); wyraz niepodobna jako jedyny czasownik niewłaściwy pisze się łącznie.

liczebniki

nie pięć,                    nie sto,
nie pierwszy,
nie
troje, nie milion itp.

Wyraz niejeden w zn.: wielu oraz niejedno, niewiele, niewielu.

zaimki

nie wy,                     nie oni,                        nie nasz,
nie
ich,                         nie ta,                      nie tamten,
nie
każde itp.

Wyraz nieswój w zn.: niezdrowy oraz nieco, niecoś, niejaki, niektórzy, poniektórzy.

wyrażenia przyimkowe

nie dla nich,               nie do niego,
nie z tym,                 nie o każdym,
nie na miejscu itp.

Wyraz niezadługo w zn.: wkrótce.

partykuły

nie lada,                   nie tylko,                  nie byle itp.


Przysłówki
niepochodzące

od przymiotników

nie bardzo,                nie dziś,
nie
wczoraj,               nie zaraz,
nie
tutaj itp.

Wyrazy niezbyt, nieraz (w zn.: często), niebawem.

Przymiotniki i przysłówki
w stopniu wyższym

i najwyższym

nie gorszy,                nie gorzej,
nie
najpiękniejszy,      nie najrozsądniejszy,    nie najszczęśliwiej itp.


12:35, malka19 , Ortografia
Link
niedziela, 08 sierpnia 2010
Styl wypowiedzi

Styl to sposób ukształtowania języka wypowiedzi przez wybór takich a nie innych środków językowych (np. słownictwa i konstrukcji składniowych) uznanych przez nadawcę za najbardziej przydatne ze względu na cel wypowiedzi.

W literaturze mamy do czynienia ze stylami artystycznymi, np. ze stylem konkretnego dzieła, autora lub epoki.

Wśród stylów nieartystycznych wyróżniamy:

Styl potoczny (język potoczny) - najpowszechniejsza odmiana języka, którą posługujemy sie w sytuacjach codziennych, także w niektórych formach pisanych, np. w listach, pamiętnikach, w wielu artykułach prasowych.

Styl naukowy - występuje w tekstach specjalistycznych z różnych dziedzin nauki.

Cechuje się:

- uporządkowaniem logicznym,

- precyzyjnością sformułowań,

- dużą liczba terminów.

Np. W podstawowym modelu określania wartości akcji dyskontuje się dywidendy, które będą wypłacone w przyszłości, oraz wszelki wpływ netto uzyskany ze sprzedaży akcji. (E. Davis, J. Pointon, Finanse i firma).

Styl urzędowy - używany jest w wypowiedziach związanych z działalnością instytucji, np. w aktach prawnych, obwieszczeniach, podaniach.

Jego cechy to:

- bezosobowy charakter wypowiedzi (uprasza sie, należy zgłaszać się),

- schematyczny układ tekstu (punkty, podpunkty),

- kategoryczność sformułowań (winien jest, zobowiązany jest).

Styl retoryczny (styl przemówień) - występuje w mowach politycznych, kazaniach, wykładach, przemówieniach okolicznościowych.

Charakteryzuje go występowanie:

- bezpośrednich zwrotów do adresatów,

- środków mających przyciągnąć uwagę słuchaczy (powtórzeń, pytań retorycznych

- pytań, na które mówca odpowiada sobie sam, wykrzykników),

- a także środków służących przekonaniu odbiorców.

Np. jako najmilejszej matki swej miłować i czcić nie macie, która was urodziła i wychowała? {...} Przeklęty, kto zasmuca matkę swoją. A która jest pierwsza i zasłużeńsza matka jako ojczyzna? {...} Która gniazdem jest matek wszystkich i powinowactw wszystkich. (P. Skarga, Kazania sejmowe).

 

12:32, malka19 , Dla wszystkich
Link
piątek, 28 maja 2010
Gramatyka - powtórka cz. 3.

Fonetyka

 

1. Co to jest fonetyka?

2. Jakie narządy mowy biorą udział przy wymawianiu głosek?

3. Jakie są różnice między głoską a literą?

4. Opisz sposób powstawania głosek dźwięcznych.

5. Jak powstają głoski nosowe?

6. Jakie narządy mowy wpływają na wymawianie głosek miękkich?

7. Określ przynajmniej 3 cechy poniższych głosek (weź pod uwagę sposób wymawiania, udział poszczególnych narządów mowy):

 

a. głoska „b”

b. głoska „ę”

c. głoska „k”

d. głoska „sz”

e. głoska „f”

f. głoska „ń”

g. głoska „a”

h. głoska „r”

 

8.. Oblicz ilość liter i głosek w następujących wyrazach:

 

a. przymierze

b. chrząszcz

c. niezapominajka

d. przecisnąć

e. przerzutnia

f. chrabąszcz

g. niewiadoma

h. przyjechać

 

9. Co to jest upodobnienie wewnątrzwyrazowe?

10. Jakie znasz rodzaje upodobnień wewnątrzwyrazowych?

11. Opisz zjawiska fonetyczne, jakie zachodzą w poniższych wyrazach:

 

a. szybszy

b. odtwarzacz

c. róg

d. trzeszczeć

e. liczba

f. wyższy

g. podtrzymać

h. kod

i. trzęsawisko

j. prośba

 

 

 

12. Jakie zjawiska fonetyczne zachodzą w poniższych związkach wyrazowych:

 

a. zeszyt Ani

b. schab pieczony

c. powóz króla

d. kwiat Ewy

e. but Olka

f. tort morelowy

g. wąwóz szeroki

h. chleb pieczony

 

 

13. Podkreśl i nazwij zjawiska fonetyczne, które zachodzą w poniższych wyrazach:

 

a. rzemieślnik

b. pierwszorzędny

c. sześćset

d. trzymać

e. pierwszoklasista

f. dziewięćset

g. chrzestny

h. urzędnik

 

 

Słowotwórstwo

 

1. Co to jest słowotwórstwo?

2. Co to jest wyraz podstawowy i wyraz pochodny?

3. Co to jest podstawa słowotwórcza?

4. Co to jest formant?

5. Podaj rodzaje formantów.

6. Wymień przynajmniej 4 różne rodzaje formantów i podaj, jakie tworzą wyrazy. (np. formant –ek tworzy zdrobnienia: domek, lisek, komputerek)

7. Uzupełnij poniższą tabelę:

tabela - słoworwórstwo

 

8. Uzupełnij „pajączka”:

rodzina wyrazów

 

9. Utwórz wyrazy pochodne od wyrażeń przyimkowych z przyimkami: od, bez, przed, nad (np. od wyrażenia przyimkowego: bez rękawów – bezrękawnik)

10. Utwórz rzeczowniki (nazwy osób), które mają poniższe cechy: (np. głupi – głupiec)

 

a. mądry

b. mrukliwy

c. ślamazarny

d. pracowity

e. leniwy

f. skąpy

11. Podziel poniższe wyrazy na sylaby:

a. matematyka

b. czytałbym

c. zaplanowalibyście

12. Gdzie pada akcent naturalny w języku polskim?

13. Na którą sylabę pada akcent w wyrazach pochodzenia obcego zakończonych na – yka, - ika?

14.Co to są neologizmy?

15.Podaj kilka neologizmów.

 

Słowniki i frazeologia

1. W jakich słownikach lub encyklopediach będziesz szukał informacji na poniższe zadania:

a. wyjaśnij słowo „enklityka”

b. podaj daty urodzin i śmierci H. Sienkiewicza

c. co oznacza wyrażenie „wdowi grosz”?

d. wyjaśnij pojęcie „podmiot liryczny” i „rym”

e. odmień wyraz „rok”

f. jak napiszesz „gżegżółka” czy „grzegrzółka”?

g. przed jakimi spójnikami stawiamy przecinek?

2. Co to jest związek frazeologiczny?

3. Jakie znasz rodzaje związków frazeologicznych?

4. Zakwalifikuj poniższe wypowiedzenia do znanych ci związków frazeologicznych:

a. słomiany zapał

b. kłamać jak z nut

c. wziąć nogi za pas

d. Nosił wilk razy kilka, ponieśli i wilka.

5. Pogrupuj związki frazeologiczne w tabeli zależnie od ich pochodzenia:

 

niebieski ptak; stajnia Augiasza; śpiewać sobie a muzom; mieć nóż na gardle; otworzyć puszkę

Pandory; zakazany owoc; być albo nie być; zapiąć na ostatni guzik; przeczytać od deski do

deski; chodzić od Annasza do Kajfasza; wdowi grosz; jabłko niezgody; wziąć nogi za pas; nić

Ariadny; dantejskie sceny; O nierządne królestwo i zginienia bliskie

RODOWÓD ZWIĄZKU FRAZEOLOGICZNEGO

Rodowód frazeologizmów

 

 

 

 

18:31, malka19 , Ćwicz. kl.III.
Link
 
1 , 2 , 3 , 4 , 5 ... 8