Zadania,wiadomości i ćwiczenia dla uczniów gimnazjum.
Blog > Komentarze do wpisu
Części zdania - podmiot.

Podmiotem nazywamy główną część zdania oznaczającą osoby lub rzeczy (zwierzęta, rośliny, przedmioty, zjawiska, pojęcia), o których orzeka się w zdaniu.

 

Zasadniczo odpowiada na pytania: kto? co?


Podmiotem w zdaniu może być:

1. rzeczownik, np. Ptak lata.

2. zaimek rzeczowny, np. On ćwierka.

3. inna część mowy mająca znaczenie rzeczownika, np.

a) czasownik w bezokoliczniku, np. Wstawać z samego rana to dla mnie utrapienie.

b) imiesłów przymiotnikowy, np. Dotknięte uważa się za sprzedane.

c) przymiotnik, np. Chorzy mają pierwszeństwo.

d) liczebnik, np. Wybiła piąta.

e) przysłówek, np. Jutro należy do nas.

 

Rodzaje podmiotów:

 

1. gramatyczny.

- odpowiada na pytania kto?, co?,

- występuje w mianowniku,

- jest najczęściej spotykanym podmiotem.

np. Książka leży na stole. Ona ma grubą okładkę.

 

2. logiczny

- odpowiada na pytania kogo?, czego?,

- występuje w dopełniaczu,

- występuje w zadaniu, w którym

a) czasownik oznacza brak lub nadmiar czegoś, ubywanie lib przybywanie czegoś,

np. Nie ma (kogo?) domowników.

b) obok podmiotu występuje liczebnik główny począwszy od pięciu, liczebnik zbiorowy albo inny wyraz oznaczający ilość lib miarę,

np. W domu pali się pięć (czego?) żarówek.

Kilka (czego?) książek lezy na podłodze.

 

3. domyślny

- w zdaniu nie wymieniono wprost, kto lub co jest podmiotem, ale można sie go domyślić, ponieważ:

a) przed chwilą była o tym mowa w poprzednim zdaniu,

np. Franek nie ma teraz ochoty na jedzenie. Zje później.

podmiot domyślny drugiego zdania: Franek.

b) końcówka czasownika nam podpowiada, o kogo chodzi,

np. Wybieramy się do teatru.

Podmiot domyślny: my.

- odpowiada w domyśle na pytania kto?, co?

 

4. szeregowy

- kilka wyrazów razem wziętych i wymienionych zazwyczaj bezpośrednio po sobie tworzy podmiot szeregowy,

np. Pszczoły, osy i motyle należą do owadów.

- odmiana podmiotu szeregowego jest tzw. podmiot towarzyszący, czyli szereg podmiotów, z których jeden jest wyrażony w mianowniku a pozostałe w innym przypadku,

np. Premier wraz z ministrami tworzą rząd.

 

 

Nie w każdym zdaniu musi wystąpić podmiot. Są takie zdania, które go nie zawierają. Nazywamy je zdaniami bezpodmiotowymi.

Takie zdania występują, gdy jest mowa o

 

1. zjawiskach przyrody,

np. Grzmi. Pada. Już świta.

 

2. odczuciach zmysłowych

np. Mdli mnie. Było nam miło.

 

3. czynnościach bliżej nieokreślonych osób,

np. Wybito okno. Mówi się o podwyżkach.

 

 

 

 

wtorek, 01 lutego 2011, malka19
TrackBack
TrackBack w tym blogu jest moderowany. TrackBack URL do wpisu: